|
Dawny Gdańsk
|
 |
Gdańsk - Sopot - Gdynia - Hanza...
Dagon - Pon Lip 25, 2005 10:37 pm Temat postu: Hanza... Witam
znalazlem na stronce: http://hanza.gdansk.pl/kronika.html ciekawy fragment :
Cytat: | 1919 - w projekcie konstytucji konstytuanta gdańska wprowadza nazwę Wolne i Hanzeatyckie Miasto Gdańsk, wskutek veta Wysokiego Komisarza Ligi Narodów przymiotnik Hanzeatyckie zostaje usunięty |
mam pytanko - co Komisarzowi przeszkadzal ten przymiotnik ??
(jesli bylo to juz gdzies poruszane, to sorry - podrzuccie tylko jakis link )
pumeks - Wto Lip 26, 2005 5:58 pm
Z tego co wiem, to nazwa "Wolne i Hanzeatyckie" nie podobała się Anglikom. A o ile pamiętam, pierwsi Wysocy Komisarze byli Brytyjczykami. Ale czy to na pewno było już w 1919 r.? trzeba by to sprawdzić...
danziger - Wto Lip 26, 2005 9:48 pm Temat postu: Re: Hanza...
Dagon napisał/a: |
mam pytanko - co Komisarzowi przeszkadzal ten przymiotnik ??
(jesli bylo to juz gdzies poruszane, to sorry - podrzuccie tylko jakis link ) |
O ile pamietam, to gdzieś na forum poruszane było, acz mało "wgłębnie" - tylko jako wzmianka. Linka nie podam, bo nie wiem gdzie dokładnie.
Ale ad rem - to nie było widzimisię Wysokiego Komisarza, tylko Rady Ligi Narodów. Z czego ono wynikało - nie wiem - poszukam jeszcze, może się dowiem.
Jedyne, co mi przychodzi do głowy w tej chwili, to to, że taka wersja nazwy ("Wolne Miasto Gdańsk" - bez "Hanzeatyckie") została określona w traktacie wersalskim i może Rada LN chciała się tego trzymać...
Pumeks napisał/a: | Ale czy to na pewno było już w 1919 r.? |
To było 17 listopada 1920 (zgłoszenie zastrzeżeń przez Radę LN)
Dagon - Wto Lip 26, 2005 11:48 pm
pumeks napisał/a: | Z tego co wiem, to nazwa "Wolne i Hanzeatyckie" nie podobała się Anglikom. A o ile pamiętam, pierwsi Wysocy Komisarze byli Brytyjczykami. Ale czy to na pewno było już w 1919 r.? trzeba by to sprawdzić... |
Zgadza sie...
hmmm - rozne strony podaja nieco inaczej, ale wg. wiekszosci - pierwszym Wysokim Komisarzem zostal Sir Reginald Tower (UK) - na pewno byl w Gdansku w 1920 (wg. danych ze strony Wojewodzkiej i Miejskiej biblioteki w Gdansku przybyl on do miasta 12.02.1920, choc inne zrodla podaja go na tym stanowisku w latach 1919-20...)
pozniej lista Wysokich Komisarzy zaczyna sie w sposob nastepujacy:
1920 Col. Edward Lisle Strutt* (U.K.)
1920-1921 - Bernardo Attolico (Italy)
1921-1923 - Gen. Sir Richard Cyril Byrne Haking (U.K.)...
co ciekawe, sir Reginald Tower jest zawsze wymieniany osobno - raz zostal tez nazwany Militärgouverneur, a nie Hochkommissare...
A w sumie - dlaczego sie im to nie podobala ?? Czy byl to uraz za bardzo dawne czasy, kiedy jeszcze istniala mala "hanza angielska" ?? To bylo 6, czy 7 wiekow wczesniej - czyzby sie jeszcze o to czepiali ??
Dagon - Sro Lip 27, 2005 12:07 am
Juz znalazlem info na temat sir Reginalda Towera :
Cytat: | 15.11.1920 - Oficjalne utworzenie Wolnego Miasta Gdańska. Rada Stanu przekształciła się w rząd tymczasowy WMG. Wygasł mandat gen. Reginalda Towera jako pełnomocnika Głównych Mocarstw i tymczasowego Wysokiego Komisarza Ligi Narodów w Gdańsku. |
Mikołaj - Sro Lip 27, 2005 1:16 am
Trudno powiedzieć, by akurat tylko anglikom się to nie podobało i na pewno nie chodziło o angielską hanzę z XIII w.
Istniały dwa projekty konstytucji WMG - jeden pochodził od nadburmistrza Gdańska i popierały go prawica i centrum, drugi pochodził od socjaldemokratów.
Pierwszy z nich bardzo wyraźnie nawiązywał do konstytucji państw-miast hanzeatyckich: Bremy, Lubeki i Hamburga uznawanych za samodzielne państwa o republikańskim ustroju. W projekcie tym podkreślano państwowość Gdańska. Określenie "hanzeatyckie" miało wyraźnie przypisać Gdańsk to tej grupy i tym samym umocnić jego suwerenny charakter.
Delegacje z Gdańska odwiedziły w lipcu 1919 r. Bremę, Lubekę i Hamburg w celu dokładnego zapaoznania się z tamtejszymi regulacjami, co znalazło wyraźne odzwierciedlenie w proponowanym ustroju i wzajemnych relacjach naczelnych organów władzy.
W drugim projekcie pominięto przymiotnik "hanzeatyckie".
Konstytucja musiała być opracowana w porozumieniu z Wysokim Komisarzem LN i zatwierdzona przez Radę LN.
Rada na posiedzeniu w dniu 17 listopada 1920 r. poleciła Wysokiemu Komisarzowi, aby zażądał od Zgromadzenia konstytucyjnego przeprowadzenia w okresie 3 tygodni szeregu zmian w tekście konstytucji, wśród nich było właśnie pominięcie określenia "miasto hanzeatyckie".
Jaki był tego cel? Moim zdaniem właśnie taki, by w duchu traktatu wersalskiego jednoznacznie nie uznawać WMG jako państwa.
O to, czy nim było (a może i jest ) spieraliśmy się nie raz. Nie tylko my oczywiście. Ale to już inna historia.
Polecam M. Podlaszewskiego "Ustrój polityczny WMG w latach 1920-1933" i K. Skubiszewskiego "Zachodnią granicę Polski", obie pisane w miarę uczciwie biorąc pod uwagę czas powstania.
Dagon - Sro Lip 27, 2005 12:36 pm
dzieki za wyjasnienie
pumeks - Sro Lip 27, 2005 12:43 pm
Cytat: | na pewno nie chodziło o angielską hanzę z XIII w. |
Przyznaję, że chyba o czymś takim nigdy nie słyszałem
Dagon - Sro Lip 27, 2005 1:03 pm
Cytat: | Pierwsze hanzy powstały w XII w. w Niderlandach, następna (tzw. hanza londyńska składała się z 15 miast z Flandrii i ułatwiała im handel wełną z Anglii.
Największą sławę zdobyła tzw. Hanza niemiecka (w literaturze znana po prostu jako "Hanza"), która w XIV-XV w. gromadziła praktycznie wszystkie miasta pobrzeża Morza Północnego i Bałtyckiego. (...) |
Cytat z wikipedii
pumeks - Sro Lip 27, 2005 1:07 pm
Sugerujesz że "angielska hanza" z postu Mikołaja to "tzw. hanza londyńska" z Wikipedii? no cóż, nie wykluczam...
Ale to na pewno nie o to chodziło Anglikom... już prędzej o wojnę, którą Hanza (ta, do której należał od XIV wieku Gdańsk) prowadziła z Edwardem IV Yorkiem. Wtedy, kiedy Paul Beneke łupił statki na wodach wokół Albionu.
Dagon - Sro Lip 27, 2005 1:11 pm
Nazwy byly chyba uzywane zamiennie, o czym swiadczy cytat z innej strony:
Cytat: | Hanza, średniowieczna organizacja miast, mająca na celu opanowanie źródeł zaopatrzenia i rynków zbytu na określonym terytorium. Pierwsze hanzy pojawiły się w XII wieku w Niderlandach. Zawiązana w XIII wieku Hanza angielska (londyńska) grupująca 15 miast flandryjskich dążyła do zmonopolizowania handlu wełną. W XIII wieku powstała także Hanza niemiecka, której celem było opanowanie handlu na Bałtyku i w krajach nadbałtyckich. (...) |
danziger - Sro Lip 27, 2005 1:29 pm
Dagon napisał/a: |
pozniej lista Wysokich Komisarzy zaczyna sie w sposob nastepujacy:
1920 Col. Edward Lisle Strutt* (U.K.)
1920-1921 - Bernardo Attolico (Italy)
1921-1923 - Gen. Sir Richard Cyril Byrne Haking (U.K.)... |
To są informacje nieścisłe - Strutt nigdy nie był Wysokim Komisarzem, tylko zastępcą Towera - jedynie pod koniec 1920 pełnił obowiązki Wys. Kom., ale oficjalnie powołany na to stanowisko nie był.
Tower z kolei był jedynie Tymczasowym Wysokim Komisarzem.
Wysocy Komisarze:
R. Tower (UK) 1919 - XI 1920 (Komisarz Tymczasowy)
B. Atolico (Włochy) XII 1920 - I 1921 (powołany tymczasowo, ale był to Komisarz "pełną gębą")
R. Haking - (UK) I 1921 - II 1923
M. Mac Donnel (UK) 1923 - 1926
J. van Hamel (Holandia) 1926 - 1929
M. Gravina (Włochy) 1929 - 1932
R. Helmer (Dania) 1932 - 1933
S. Lester (Irlandia) 1934 - 1937
C. Burckhardt (Szwajcaria) 1937 - 1939
Dagon napisał/a: | co ciekawe, sir Reginald Tower jest zawsze wymieniany osobno - raz zostal tez nazwany Militärgouverneur, a nie Hochkommissare... |
Bo był i jednym i drugim - oprócz stanowiska Tymczasowego Wysokiego Komisarza pełnił też funkcję przedstawiciela głównych mocarstw sprzymierzonych i stowarzyszonych - i z racji pełnienia tej ostatniej funkcji był przełożonym alianckich wojsk stacjonujących w Gdańsku.
Dagon napisał/a: |
A w sumie - dlaczego sie im to nie podobala ?? Czy byl to uraz za bardzo dawne czasy, kiedy jeszcze istniala mala "hanza angielska" ?? To bylo 6, czy 7 wiekow wczesniej - czyzby sie jeszcze o to czepiali ?? |
Patrz mój post wyżej - to Rada LN zakwestionowała to określenie, nie komisarze.
|
|