Dawny Gdańsk Strona Główna Dawny Gdańsk


FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy  StatystykiStatystyki
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj  DownloadDownload

Poprzedni temat :: Następny temat
Tolkienowie z Gdańska
Autor Wiadomość
pumeks 


Dołączył: 22 Paź 2003
Posty: 7135
Wysłany: Pią Paź 20, 2017 4:24 pm   

Wybacz ale moim zdaniem Targ Drzewny 7 to z pewnością nie to samo, co Silberhütte 7. Na grafikę Deischa (poniżej) naniosłem numery domów przy Holzmarkt widocznych na planie Buhsego. Hotelu który u Buhsego oznaczono jako Holzmarkt 12, w czasach Deischa chyba jeszcze nie było.
To co nazywano Silberhütte, to były domki wciśnięte między pokazane przez Deischa budynki Holzmarkt 14, 13 i te z ul. Garncarskiej, a wał ziemny. Istnieją zdjęcia niektórych z tych obiektów po rozbiórce wału ok. 1895 r., spróbuję poszukać. Ale wygląda na to, że Silberhütte 7 nie może być widoczny na żadnym zdjęciu, gdyż zniknął między 1852 r. (wtedy kiedy nadano mu numer 7) a 1866 (kiedy Buhse sporządzał swój plan).
_________________

 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Pią Paź 20, 2017 4:41 pm   

Zwróć uwagę na wersję mapy Buhsego na moim blogu. Jest tam zielona numeracja z pocz. XIX (to ta numeracja, gdzie domy mają niekiedy numery liczone w tysiącach). Ona jest zupełnie, zupełnie inna. Wg niej dom nr 7 byłby na początku ulicy Silberhütte.
 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Pią Paź 20, 2017 4:52 pm   

Oto na zielono ta inna numeracja (znajdujemy ją w księgach adresowych z początku czasów pruskich). Gedanopedia tak o niej pisze:

"W latach 1793–1794 wprowadzono po raz pierwszy numerację poszczególnych posesji w obrębie Głównego Miasta (numery 1–2020). Najniższe, tzw. numery serwisowe zaczynały się na ► Ołowiance, najwyższe kończyły się przy ► Targu Węglowym. Na tych samych zasadach odrębną numerację wprowadzono dla ► Starego Miasta, ► Starego Przedmieścia, ► Długich Ogrodów z ► Dolnym Miastem, ► Nowych Ogrodów i ► Zaroślaka."

Ty natomiast podajesz numerację późniejszą (ona jest też na mapach Buhsego):

"1 VII 1853 roku zaczęła obowiązywać nowa zasada numeracji posesji, z wyjątkiem małych zmian przy ► ul. św. Ducha, wprowadzonych w latach 60. XX wieku, funkcjonująca do dzisiaj. "
 
pumeks 


Dołączył: 22 Paź 2003
Posty: 7135
Wysłany: Pią Paź 20, 2017 8:07 pm   

Oczywiście, wiem, co to są numery serwisowe i kiedy ich używano. Natomiast: nie wydaje mi się, żeby numery dopisane zielonym atramentem na fragmencie planu Buhsego, były właśnie owymi numerami serwisowymi.
Z pewnością na czerwono są tam wrysowane budynki powstałe dopiero ok. 1900 r., po zniwelowaniu wału i wytyczeniu nowej ulicy Elisabethwall. Czerwona siódemka oznacza kamienicę Elisabethwall 7, która stanęła częściowo na miejscu rozebranego budynku Silberhütte 2.
Nadal twierdzę, że domu który jak sam pisałeś, miał w I poł. XIX wieku Servis-Nummer 130, a po 1852 r. adres: Silberhütte 7, na planie Buhsego już zapewne nie ma.
Ale bądźmy dobrej myśli, może uda się go znaleźć. :)
_________________

 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Pią Paź 20, 2017 9:52 pm   

Pumeksie, mam całego Buhsego z tymi zielonymi numerami. Wiem na 100% że to jest Servisnummer. Mogę Ci wysłać te skany.
 
pumeks 


Dołączył: 22 Paź 2003
Posty: 7135
Wysłany: Pią Paź 20, 2017 10:54 pm   

No dobra, zakładając, że faktycznie tak jest jak piszesz, to i tak na zamieszczonym przez Ciebie fragmencie nie widać ani domu z zieloną siódemką, ani wspominanego wcześniej domu przy Silberhütte z numerem serwisowym 130 :???:
_________________

 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Pią Paź 20, 2017 11:26 pm   

... a to może świadczyć o tym, że dom nr 7 został zburzony i na mapie go już nie zaznaczono. Można jedynie domyślać się, gdzie stał i ewentualnie szukać go na takich grafikach, jak ta Deischa.
 
pumeks 


Dołączył: 22 Paź 2003
Posty: 7135
Wysłany: Pon Paź 23, 2017 8:30 pm   

Mam dobrą wiadomość, znalazłem w swoich zbiorach kopię planu z budynkami oznaczonymi numerami serwisowymi (Archiwum Państwowe Gdańsk, 300 MP-90) i teraz już wiem że miałeś rację, Servis-Nummer 7 to faktycznie dom który mógł być zaliczany raz do Silberhütte, raz do Holzmarkt, a w 1852 r. dostał adres Holzmarkt 15 - czyli faktycznie to ten widoczny u Deischa.
Podawana przez Ciebie początkowo informacja Silberhütte 7 (SN 130) to jakiś błędny trop - dom z Servis-Nummer 130 na Starym Mieście znajdował się na Pfefferstadt/Korzennej, mniej więcej naprzeciwko Baumgartsche Gasse.

Wydaje mi się, że mam także namiary na dobry rysunek z domem Świętojańska 11 (Serwis-Nummer 1262), ale o tym napiszę dopiero jutro.
_________________

 
pumeks 


Dołączył: 22 Paź 2003
Posty: 7135
Wysłany: Wto Paź 24, 2017 8:42 am   

I zapowiadany widok z ul. Świętojańskiej. Michael Carl Gregorovius w 1832 r. stworzył ujęcie podobne jak Johann Carl Schultz, ale stanął nieco bliżej osi ulicy, przez co pokazał też południową pierzeję. Dom z numerem serwisowym 1262 to zapewne ten z rusztowaniami na fasadzie.
Skan pochodzi z katalogu wystawy która była pokazywana 3 lata temu w Zielonej Bramie. Na e-mail wysyłam więcej informacji.
_________________

 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Sro Paź 25, 2017 8:46 pm   

Pumeksie, jesteś niezastąpiony! Serdecznie Ci dziękuję! Czy mogę informacje, które podajesz, przedstawić na blogu?

Jutro rano jadę do Mormonów we Wrocławiu, gdzie można oglądać odblokowane zbiory FamilySearch.com. Mam już akty chrztu prapradziadka J.R.R. Tolkiena i jego brata. Jutro chcę poszukać więcej informacji nt. ich rodziców - Christiana Tolkiena i Anny Euphrosiny z domu Bergholtz.
 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Pią Paź 27, 2017 8:15 am   

Odwiedziłem wczoraj Centrum Historii Rodziny przy zborze mormonów we Wrocławiu. Szukałem aktu pogrzebu Christiana Tolkiena. Nie znalazłem go - jest prawdopodobnie ukryty gdzieś na mikrofilmach z kościoła Zbawiciela na Zaroślaku. Prędzej czy później znajdę go. W każdym razie wyeliminowałem już z listy możliwych kościołów Mariacki, Trójcy, św. Bartłomieja, św. Jana i in.

Ważna informacja jest taka - z księgi chrztów wynika, że Daniel Gottlieb Tolkien urodził się "Unter Bischofsberg", a Johann Benjamin i Eleonora Renata w Petershagen. Myślę, że chodzi o jakiś jeden dom na pograniczu okolic kościoła Zbawiciela i ulicy Unter der Bischofsberg (o ile taka wtedy istniała - może to po prostu nazwa małej osady nad Kanałem Raduni?).

Może wiecie coś więcej o takich lokalizacjach? Pumeksie, może masz fragment tej mapy, którą pokazałeś powyżej, z Zaroślakiem i parafią Zbawiciela?
 
pumeks 


Dołączył: 22 Paź 2003
Posty: 7135
Wysłany: Pią Paź 27, 2017 8:31 am   

Nie, ta mapa nie obejmuje zewnętrznych przedmieść.
Ale wczoraj dowiedziałem się czegoś dość istotnego, na promocji nowej książki panie Ewa Szymańska i Zofia Maciakowska pokazywały schematyczną mapkę podziału Gdańska na luterańskie parafie. Wynika z niej że Salvatorkirche na Zaroślaku był kościołem dla wszystkich mieszkających na południe od ul. Nowe Ogrody i na zachód od wałów miejskich - czyli w sumie przedmieścia Petershagen, Bischofsberg, Sandgrube, południowa strona Neugarten i okolice Targu Siennego.
Do dziś jest tak, że granica między Biskupią Górką (w sensie dzielnicy mieszkalnej) a Zaroślakiem jest dość płynna.
_________________

 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Pią Paź 27, 2017 10:41 am   

Na podstawie Servisnummerów oraz danych ze spisu mieszkańców Gdańska z 1770 (mam skany dla Petershagen) spróbuję zrekonstruować skład społeczności tej części Gdańska w czasach, gdy żył tam Christian Tolkien. Wprawdzie go w tym spisie jeszcze nie znalazłem, ale też nie miałem okazji przyjrzeć się dokładniej domom okolic Schwarzes Meer i Bischofsberg.

Z ksiąg chrztów można wywnioskować, że w poł. XVIII w. Salwator obsługiwał mieszkańców Petershagen, Schottland, Stolzenberg, Bischofsberg, Unter der Bischofsberg, Schwarzes Meer, Hoppenbruch, Vigilantz, Weinberg, Schidlitz, Sandgrube.
Ostatnio zmieniony przez Galadhorn Pią Paź 27, 2017 6:37 pm, w całości zmieniany 1 raz  
 
pumeks 


Dołączył: 22 Paź 2003
Posty: 7135
Wysłany: Pią Paź 27, 2017 10:58 am   

No tak. To o tyle ciekawe że Schottland i Stolzenberg były wtedy jeszcze poza Gdańskiem, należały do biskupa z Włocławka. Być może nie miały swoich kościołów ewangelickich (po 1772 r., kiedy tamte tereny przypadły Prusom a Gdańsk jeszcze nie, sytuacja trochę się zmieniła i wtedy na pewno na Stolzenbergu działał kościół ewangelicki).
"Unter der Bischofsberg" to pewnie okolice dzisiejszych ulic Biskupiej, Na Stoku, Menonitów i Salwator. Samo "Bischofsberg" było raczej terenem należącym do wojska i ludność cywilna chyba się tam nie osiedlała.
_________________

 
Galadhorn 
Tolkienista

Dołączył: 20 Gru 2016
Posty: 30

Wysłany: Pią Paź 27, 2017 11:39 am   

Tu chodzi o ten niewyraźny wpis. To wpis do księgi chrztów z 1746. Chodzi o Daniela Gottlieba Tolkiena, przyszłego bogatego mistrza kuśnierskiego z Londynu, brata prapradziadka naszego Profesora Tolkiena. Widzę tu Bischofsberg i coś przed tym. Per analogiam myślę o "Unter Bischofsberg", ale mogę się mylić.

 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  
Dawny Gdańsk Strona Główna

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Template subTrail v 0.4 modified by Nasedo. adv Dawny Gdansk